Kredi skoru nedir?

yukariasagiDünya ekonomisi üzerine birkaç kelam ettikten sonra şimdi de kişisel olarak bizi ilgilendiren kredi skorundan bahsedelim.  Aslında,  biraz dikkatli incelendiğinde mikro ekonominin yani kişisel şahsi ekonomimizin hemen hemen her parçası Makro ekonomiye bakıldığında hem ülkelerin ekonomisi hem de Dünya ekonomisi ile birbiriyle hemen hemen aynıdır.  mesela şahıs olarak bizim bir kredi ve paramız var.  Ve bu Kredi raporu içindeki bilgilerin bir araya getirilmesi ile bir kredi skoru içeriyor. Bu bilgiler nelerdir birazdan bahsedeceğim.  Aynı şekilde ülkelerinde kendi içlerinde yaşamış oldukları durumların bir araya getirilmesi ile bir rapor oluşuyor ve bu raporda ülkelerin skorları hesaplanıyor.  Bu bahsetmiş olduğum bilgi sadece Türkiye veya dünyadaki herhangi bir ülke için değil bütün ülkeler için geçerli olan bir bilgi.

Şimdi bu kısa girişten sonra kredi skoru nedir ve nasıl hesaplanır, bununla ilgili bilgiler aktarayım. Sizde bu bilgileri hem kendinize uyarlayın, hem de dünya üzerindeki ülkelerin de aynı şekilde rapor tutularak skorlarını hesaplandığını bilin. Buna göre Türkiye’nin veya herhangi başka bir ülkenin kredi skoru nasıl ortaya çıkıyor öğrenmiş olun.

Kredi skoru,  Kredi raporunda bulunan farklı bilgilerin bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan bir  rakamdır.  Hangi bilginin ne kadar etki ettiği konusunda vereceğimiz bilgi ise ancak yüzde olarak hesaplanabilir. Bu bilgileri 5 kategoride inceleyebiliriz.

Kredi skorumuzun

  • Yüzde 35’ini ödeme alışkanlığımız oluşturur.

  • Yüzde 30’unu borçlanma oranımız oluşturur.

  • Yüzde 15’ini Kredi tarihçemiz in uzunluğu oluşturur.

  • Yüzde 10’unu açmış olduğumuz yeni krediler oluşturur.

  • Yüzde 10’unu Kredi çeşitliliği oluşturur.

Yukarıda belirttiğim gibi kredi risk oranı Bu beş kategoride inceliyoruz ama ancak yüzde olarak ne kadar etkilediğini söyleyebiliyoruz. Kredi raporundaki bilgilerin şekline göre, Bu bahsetmiş olduğumuz yüzdeler biraz düşebilir veya biraz yükselebilir.  kredi raporu,  insanları bir nevi gruplara ayırır.  A grubu, B grubu, C Grubu gibi gruplar diye  adlandırabilirsiniz.  uzun zamandır Kredi tarihçesi olan ama son zamanlarda hiçbir şekilde Kredi  kullanmayan bir kişi ile,  kredi raporunu başlatacak verilere daha yeni başlayan bir kişi Yani kredi tarihçesi çok yeni olan bir kişinin Kredi skoru hesaplandığında,  yukarıda bahsetmiş olduğum yüzdeler farklılık gösterebilir.  Hangi kategorinin ne kadar yüzdesi olacağı Kredi raporunun baştan sona incelenmesi sonucu hesaplanır. Işte Özellikle bu sebepten dolayı A kişisinin bütün bilgileri ve B kişisinin bilgileriyle hemen hemen aynı olsa bile,  kredi skoru farklılık gösterebilir.

Her ne kadar kredi raporu ve kredi skoru önemli olsa da,  bankalar Sadece bu iki faktöre bakarak karar vermezler.  Geliriniz,  çalışıyorsanız ne kadar zamandır bir işyerinde çalıştığınız, toplam borçlanma oranı ve ne çeşit bir kredi istediğiniz de bankaları bakmış olduğu faktörlerin arasındadır.

Şimdi yukarıda bahsetmiş olduğumuz 5 kategoriyi birazcık daha detaylı inceleyelim.

  • Ödeme alışkanlığı (% 35) – Bankalar ve finans kurumlarının Kredi raporunda ilk baktıkları nokta sizin Eskiden almış olduğunuz kredileri zamanında ödeyip ödemediğinizdir. Sadece geç ödemenin haricinde bir de bu geç ödemelerin hangi sıklıkta olduğunu da incelerler.  Mesela bir kredi kartına veya almış olduğunuz bir araba kredisine veya ev kredisine geçmiş 36 ay içinde bir defa geç ödeme yapmanız ile,  aynı kredi çeşitlerine son 12 ayda üst üste 3-4 veya daha fazla geç ödeme yapmış olmanız banka ve finans kurumlarına bir mesaj verir. Zaten sizde banka veya Finans Kurumu yerinde olsanız ve önünüze böyle bir belge gelse sizde bu iki senaryo için farklı tepkiler verirdiniz. Ve eğer, yüzde dilimine de bakarsanız ki bu yüzde 35’e denk  geliyor,  ne yapar ne eder hiçbir kredi kartınıza veya imza atmış olduğumuz krediye kesinlikle geç ödeme yapmazdınız. Ödeme alışkanlığınız sizin Kredi skorunuzu en tepelere de çıkartabilir, en düşük seviyeye düşürebilibilir. Kredi skoru oluşturulurken geç ödemeler ne kadar,  geç ödemenin yapılmış olduğu borç ne kadar,  son zamanlarda ne kadar geç ödeme yapılmış,  ve bu göç ödemeler devamlılık gösteriyor mu gibi konular önemlidir.

  • Borçlanma oranı (%30) – Bir insanın borçlu olması Kredi skorunu düşürmek için tek başına yeterli bir sebep değil.  hatta Kredi raporu mantalitesinde birazcık Borçlu olmak Kredi skoru için faydalı bile olabilir.  Ama herhangi bir kişi kendisine sunulmuş kolay kredi toplam limitinin büyük bir yüzdesini kullandıysa,  muhtemelen ayağını yorganına göre  uzatmamış sayılır,  ve çok büyük bir ihtimalle de ödemelerinde aksama beklenir. Borçlanma oranı hesabı gelirken iki farklı şekilde hesap edilir.  Teker teker krediler ve bu kredilerdeki borçlanma oranı hesap edilirken, bütün kredilerin toplam limitlerine olan borçlanma oranı da hesap edilir. Özellikle Kredi kartlarındaki borçlanma oranı Kredi skoru üzerinde daha fazla etki yapar.  toplam Kredi limitini Çok yakın bir şekilde kredi kartı  kullanımı,  Kredi skorunu düşürmeye sebeptir.  aynı şekilde kredi limitinin yüzde 10 yüzde 15 oranında kullanılması da Kredi sporunun pozitif yönde etkiler. Burada dikkat edilmesi gereken nokta Kredi kartlarının limitlerini sonuna kadar  kullanmamaya çalışmaktır.

  • Kredi tarihçesi (%15) –  Kredi raporunuza giren ilk Kredi hesabını ne kadar yaşlıysa kredi skorunuzu o derecede pozitif yönde etkiler. Kredi skorunu belirlerken ilk açmış olduğunuz hesabın açıldığı tarih,  en son açmış olduğunuz hesabını açılmış olduğu tarih,  ve bu hesapları Ne kadar süredir aktif bir şekilde kullandığınız bilgileri  önem arz eder.

  • Yeni açılan krediler (%10) – Yeni açılmış kredilerinizi tarihlerine bakıldığında,  Eğer bu krediler birbirlerine çok yakın zaman içinde açılmışsa,  kredi skorunu negatif yönde etkiler.  aynı zamanda,  Kredi raporunuzda bulunan sorgulama sayısı da Kredi skorunuzu negatif yönde etkiler.  kısa zaman zarfında çok fazla sorgulamanız varsa,  acil kredi ihtiyacınız var manasında gelir ki,  bu da Kredi skorunuzu negatif yönde etkiler.

  • Kredi çeşitliliği (%10) –  Kredi rapor almış olduğunuz her Kredi kaydedilir. Ve almış olduğunuz krediler de,  kendi içinde çeşitlilik arz eder.  aylık ödemesi her ay değişen kredi kartları bir çeşit Kredi türüdür.  aylık ödemesi değişmeyen ve belli bir süre içinde ödenmesi beklenen ev kredisi gibi araba kredisi gibi krediler de farklı bir çeşit Kredi türüdür.  Kredi raporunuzda farklı Kredi türlerinden kredilerin olması Kredi skorunuzu pozitif yönde etkiler.

Genel hatlarıyla hayatımızın çok önemli bir noktasını teşkil eden kredi skoru budur.

By |2017-01-30T19:43:39+00:00May 10th, 2016|Blog|0 Comments

Leave A Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.