Her demokratik ülkede olduğu gibi, ABD’de de başkanlık seçimleri yaklaşıyor. 8 Kasım 2016’da, Amerikan vatandaşları, 2020’ye kadar Amerika’yı yönetecek olan başkanlarını seçecek. ABD’de başkan olabilmek için üç şart var; son 14 senedir ABD’de yaşıyor olmak, 35 yaş üstü olmak ve ABD’de doğmuş olmak. Bu üç şartı yerine getirebilen her ABD vatandaşı, başkan olmak için adaylığını koyabiliyor. Demokrat ve Cumhuriyetçi olmak üzere iki ana parti var ABD’de. Vatandaşlar, önce partiyi başkanlık yarışında temsil edecek kişiyi seçmeleri için delegeleri seçiyorlar. Bu delegeler, daha sonra, parti başkanını seçiyor. Bu parti başkanı daha sonra seçim kampanyasına başlıyor. Her eyalette, kendisini destekleyip seçecek olan delegeyi destekliyor. İşte 8 Kasım’da bu delegeler seçiliyor. Bu delegeler, Ocak 2017’de başkente gidip, 4yıl boyunca ABD’yi yönetecek başkanı seçiyor.

 Yani, ABD’de vatandaşlar başkanı değil, başkana oy verecek olan delegeleri seçiyorlar. Buna, dünyada temsili demokrasi deniyor. Vatandaşlar, başkanlık seçiminde kendilerini temsil etmesi için, delegelere kendileri adına oy verme hakkı veriyor. Bu delegelere “electoral college” deniliyor ve toplamda 538 tane Electoral College var. Başkanlık yarışında kim daha fazla electoral college toplarsa, o başkan seçiliyor. Her eyaletin kendi nüfusuna göre electoral college sayısı var. California’da bu sayı 55, Pennsylvania’da 20, Florida’da 29 tane. Son seçimde Obama, toplam 538 electoral College’den 332’sinin oyunu kazanarak Mitt Rommey’e karşı 4 sene daha başkan olmaya hak kazanmıştı. Anayasanın 22. maddesine göre, iki dönem üst üste başkanlık yapmış kişi, üçüncü dönem için adaylığını koyamıyor. Bu maddeden dolayı Barack Obama artık ABD başkanı olamayacak.

ABD’de her iki senede bir seçim olur. Milletvekilleri iki senede bir, Başkan dört senede bir ve Senatörler de altı senede bir seçilirler. Milletvekili sayısı, bulundukları eyaletin nüfusuna göre değişiklik gösterirken, her eyaleti 2 senatör temsil eder, ki bu rakam 100’e denk gelir. Son seçimde 438 milletvekili seçilerek başkente gitmişti. 2010 seçimlerinde demokratlar ciddi bir darbe almıştı. Cumhuriyetçiler, demokratlardan 63 milletvekili ve 6 senatör koltuğunu kazanmıştı. Böylece, 16 yıl sonra, Cumhuriyetçiler ilk defa senatoyu temsil etme hakkı kazanmıştı.

2016 seçimleri için demokratlardan adaylığını ilk Hillary Clinton açıkladı. Daha sonra sırasıyla Bernie Sanders, Martin O’Malley, Lincoln Chafee, Jim Webb, Lawrance Lessig adaylıklarını açıkladılar. Webb ve Chafee daha sonra adaylıktan çekildiler. Demokrat seçiminde Clinton ve Sanders çekişecek gibi görünüyorlar.

 Cumhuriyetçilerin aday adayları da sırasıyla: Ted Cruz, Rand Paul, Marco Rubio, Ben Carson, Carly Fiorina, Mike Huckabee, Rick Santorum, George Pataki, Lindsey Graham, Rick Perry, Jeb Bush, Donald Trump, Bobby Jindal, Chris Christie, Scott Walker, John Kasich ve Jim Gilmore. Perry ve Walker daha sonra adaylıktan çekildiler. Başkan aday adaylarının toplayabildikleri bağışlar, seçimlerin sonucunu da etkiliyor. Kim, ne kadar çok para toplayabilirse, seçimi kazanma ihtimali de o kadar artıyor. Şu anda, demokratlardan en fazla para toplayabilen Clinton’ken, cumhuriyetçilerden de Bush. İşte rakamlar:

Adaylar                   (milyon dollar)
Tüm adaylar                   269.5
Cumhuriyetçiler             147.3
Demokratlar                   122.2
Clinton (D)                       76.1
Sanders (D)                      41.2
Carson (R)                        31.3
Cruz (R)                           26.4
Bush (R)                           24.8
Rubio (R)                          13.6
Paul (R)                              9.3
Fiorina (R)                          8.4
Walker (R)                          7.4
Trump (R)                           5.7
Graham (R)                         4.7
Kasich (R)                           4.4
Christie (R)                          4.2
Huckabee (R)                      3.2
O’Malley (D)                       3.2
Perry (R)                              1.3
Jindal (R)                             1.2
Lessig (D)                            1.0
Santorum (R)                       1.0
Webb (D)                             0.7
Pataki (R)                             0.4

Daha yarışın başında sayılırız. Fakat, gün geçtikçe yarışın kızışacağı da kesin. Şimdilik partilerin adaylarının belirlenmesini bekliyoruz. Adaylar netleşiniz yarışın alacağı şekil biraz daha ortaya çıkacaktır. Bakalım iki dönem demokrat, iki dönem cumhuriyetçi kuralı bu seçimde de işleyecek mi?