Kredi raporları dediğimiz sistem, dünyada çokça kullanılan ve bireylerin ve kurumların finansal durumunu ortaya koyan rapor sistemidir. Ağırlıklı olarak ABD’de kullanılan bu sistem, kredi verecek olan kurumların kişiler ve firmalar hakkında sağlıklı bir risk analizi yaparak, doğru karar vermelerine yardımcı olur. Kredi raporu, sistem olarak aslında Türkiye’ye çok yeni bir kavram değil.  Kredi Kayıt Bürosu (KKB) 1999 yılından beri faaliyet gösteren, kendini geliştiren ve bugün sadece Türkiye’ye değil, çevre ülkelere de hizmet veren bir kurum. Türkiye’de daha çok “Risk Raporu” olarak bilinen bu sistem, ABD’deki sistem gibi, Türkiye’de kredi kullanmak isteyen kişi ve kurumların bilgilerini içeriyor ve bankaların karar verirken risklerini en aza indirmeleri için yardımcı oluyor.

Ocak ayı itibariyle, kişiler KKB’den kendi raporlarını görme imkanı elde ettiler. KKB’nin sayfasına gidip (www.kkb.com.tr) bir kaç soruya cevap verdikten sonra, kredi raporunu herkes görme imkanına sahip olacak. Böylece, sadece bankalar değil, aynı zamanda kişiler de kendileri hakkında ne gibi bir bilgi depolanıyor, neler raporlanıyor görebilecekler.

Ben de, gelinen bu noktada, kredi raporları ile ilgili 6 soru hazırladım ve bu soruların da cevaplarını dilimin döndüğünce, kalemimin yazdığınca, klavyemin tuşladığınca cevap vermeye çalıştım. Buyrun, hep beraber bu 10 soruyu inceleyelim ve cevap bulmaya çalışalım.

Soru 1. Kredi Raporu nedir ve ne gibi bilgiler içerir?

Kredi raporu, Türkiye’deki yaygın adıyla “Risk Raporu”, en kısa açıklamasıyla; insanların finansal bilgilerini içeren bilgilerin bir araya getirilmesiyle oluşan bir belgedir. Bu belgede, insanların özellikle bankalarla olan kredi alış-verişleri incelenir. Kaç defa kredi almış, kaç çeşit kredi türü almış, ne kadar borçlanmış, borcun ne kadarını ödemiş, maksimum kredi miktarı, bu kredilerin ödemelerinin durumu, geç ödemeler gibi konuların teker teker incelenir. Ayrıca, kişisel bilgiler de bu raporda olacak. Kimlik numarası, ev adresleri, isimler gibi bilgilerle beraber bugüne kadar herhangi bir mahkemelik durum, takip, haciz, icra gibi bilgileri de içerek bu rapor. Bu seneden itibaren, telefon, elektrik, doğal gaz gibi ödemeler de rapora girmeye başlayacak. Kısaca, finansal olarak ödemelerimizi iyi takip etmemiz gerekecek ki, kredi raporumuza bu bilgi girmesin ve skorumuzu düşürüp, riskimizi arttırmasın.

Soru 2. Kredi raporundaki bilgilerin kullanım amacı ve alanları nedir?

Kredi raporu artık hayatımızın bir parçası. Hatta ekonomik açıdan bakarsanız olaya, ekonomik hayatımızın temeli. Çünkü, bundan sonra ne adım atarsanız atın, kredi raporunuz hayatın her alanında karşınıza çıkacak. Araba alırken, ev alırken, ihtiyaç kredisi alırken, siz isteseniz de istemeseniz de KKB’den raporunuz inceleniyor ve ona göre size cevap veriyordu banka. Artık ev kiralarken, işe girerken, mobilya, beyaz eşya alacakken, kefil olacakken muhatabınız kredi raporunuzu görmek ieteyecektir. Oradaki bilgilere bakarak, sizin hakkınızda karar verecek ve risklerini en aza indirecekler.

Soru 3. Risk raporu sayesinde bankalar risklerini sıfırlıyor mu?

Risk raporu, kişiler hakkında eldeki verileri bir araya getirir ve bu veriler ışığında bir skor hesaplar. Bu skor yüksek de olabilir, düşük de. Fakat, KKB’nin kredi verip vermeme konusunda bankalara yönelik hiçbir şekilde bir yönlendirmesi olmaz. Bankalar, kendi iç kriterlerine göre risk raporunu inceler, analizini yapar, kredi skorunun yüksekliğine veya düşüklüğüne bakar ve bu bilgiler çerçevesinde bir karar verir. Yani, kararı bankalar verir. Bu karar sonucunda kredi skoru orta seviyelerde olan bir kişiyi riskli group görmemelerine bağlı olarak ya kredi verirler veya vermezler.

Soru 4. Skoru iyi olanın avantajı olacak mı?

Kredi raporu ve skoru, yukarıda da belirttiğim gibi, artık hayatımızın değizmez bir parçası olacak. Attığımız her adımda karşımıza kredi raporu çıkacak ve bu rapordaki bilgilere göre çeşitli avantajlara da sahip olacağız. Bugün bankaların kişiye göre faiz uygulaması yok Türkiye’de, ama kredi raporu sisteminin daha çok benimsenmesiyle yüksek skörlü kişiler, düşük skörlü kişilere nazaran daha düşük faiz ödemeye başlayacaklar. Birçok yerde kredi skoru yüksek olanlar, bir çeşit VİP statüsünde karşılanacak. Taksitli satışlarda daha uzun vade imkanları oluşacak. Depozit verilmesi gerekiyorsa, daha düşük depozit verme imkanı olacak.

Soru 5. Kredi raporumu ben de görebilir miyim?

Artık görebilirsiniz. Herhangi bir bankaya gidip, risk raporunuzu görmek istediğinizi belirttiğinizde, belli bir ücret karşılığında raporunuzu görebilecek, bir kopyasını da alabileceksiniz.

Soru 6. Başkasının raporunu görebilir miyim?

İzni olmadan, üçüncü bir şahsın raporunu göremezsiniz. Üçüncü şahsın, size yazılı onay vermesi durumunda raporunu görebilirsiniz. Bu imkanınız yoksa, üçüncü şahsa herhangi bir bankadan kredi raporunu temin etmesini söyleyip, size getirmesini de söyleyebilirsiniz.

Unuttuğum birşeyi de belirteyim buradan. Eğer bu konuda aklınıza takılan bir soru varsa, lütfen aşağıdaki bölümde sorun. Bne de dilimin döndüğünce cevap vermeye çalışayım. Konuyu ve içeriğini beğendiyseniz, zaten konu başındaki “Beğen/Like” butonuna tıklarsınız. İlginiz için çok teşekkürler.